Medische Encyclopedie
Inhoud
- Wat doet levodopa met benserazide en waarbij gebruik ik het?
- Wat zijn mogelijke bijwerkingen?
- Mag ik levodopa met benserazide gebruiken met andere medicijnen?
- Kan ik met dit medicijn autorijden, alcohol drinken en alles eten of drinken?
- Mag ik dit medicijn gebruiken als ik zwanger ben, wil worden of borstvoeding geef?
- Hoe gebruik ik dit medicijn?
levodopa met benserazide
Levodopa werkt hetzelfde als dopamine. Dopamine is een stof die van nature in de hersenen voorkomt. Benserazide remt de afbraak van levodopa, zodat dit medicijn sterker en langer werkt.
Artsen schrijven levodopa met benserazide voor bij de ziekte van Parkinson en bij rusteloze benen.
Wat doet levodopa met benserazide en waarbij gebruik ik het?
Ziekte van Parkinson
Ziekte van Parkinson
Bij de ziekte van Parkinson kunnen de hersenen niet meer de juiste berichten versturen, bijvoorbeeld naar de spieren. Dit komt onder andere door een tekort aan dopamine. Dopamine is een boodschapperstof in de hersenen (neurotransmitter), waardoor zenuwen in de hersenen met elkaar communiceren.
Verschijnselen
Er ontstaan bewegingsproblemen, zoals stijve spieren, beven, loop- en spraakstoornissen. De klachten van de ziekte van Parkinson worden in de loop van de jaren steeds sterker. De ziekte is niet te genezen.
Behandeling
Er zijn voor de ziekte van Parkinson veel soorten medicijnen beschikbaar die een deel van de klachten verminderen. Het moment waarop u met de medicijnen start, hangt af van uw lichamelijke klachten en van uw persoonlijke omstandigheden.
De arts past een stappenplan toe, waarin verschillende behandelingen elkaar opvolgen. Elk medicijn heeft namelijk maar gedurende een bepaalde periode voldoende effect. Als het effect afneemt, krijgt u een andere dosering of medicijn.
Werking
Een van de medicijnen in dit stappenplan is levodopa. Het lichaam verandert dit in de hersenen in dopamine. Zo wordt het tekort aangevuld.
Benserazide is een enzymremmer. Het remt de afbraak van levodopa. Hierdoor werkt dit medicijn sterker en langer.
Effect
Na enkele dagen tot weken merkt u dat u minder stijf bent en makkelijker kunt bewegen.
Rusteloze benen
Verschijnselen
Bij rusteloze benen (‘restless legs’) heeft u last van een kriebelend, jeukend, tintelend of pijnlijk gevoel in de benen, vooral in de kuiten. Soms heeft u dit gevoel ook in dijen, voeten, handen en/of armen. Hierbij heeft u meestal een sterke drang om dit lichaamsdeel te bewegen. Als u beweegt verdwijnt het gevoel.
De klachten komen meestal voor in rust en dus vaak tijdens het slapen. Hierdoor valt u moeilijk in slaap.
Oorzaak
De oorzaak van deze klachten is niet bekend. Oudere mensen hebben er meer kans op. In zeldzame gevallen kunnen de klachten veroorzaakt worden door bloedarmoede, zwangerschap, diabetes, medicijnen of een te langzaam werkende schildklier.
Behandeling
In sommige gevallen kunnen de klachten minder worden door een warme douche voor het slapengaan, spierontspannende oefeningen of een avondwandeling. Ook kunnen de klachten minder worden door de uren voor het slapengaan geen alcohol en coffeïne te gebruiken. Coffeïne zit vooral in koffie, thee, cola en chocolade.
Als de klachten ernstig blijven kan de arts een medicijn voorschrijven, zoals levodopa. Levodopa wordt vooral gebruikt bij klachten die af en toe voorkomen. Als u elke nacht rusteloze benen heeft, is een ander medicijn meer geschikt.
U krijgt levodopa samen met benserazide. Benserazide is een enzymremmer. Het remt de afbraak van levodopa. Hierdoor werkt dit medicijn sterker en langer.
Effect
U gebruikt dit medicijn in de avond voordat u gaat slapen. U merkt het effect binnen 1 tot 3 uur.
Wat zijn mogelijke bijwerkingen?
Regelmatig (bij meer dan 30 op de 100 mensen)
Bij gebruik rusteloze benen: steeds vroeger op de dag last krijgen van rusteloze benen.
Het is niet duidelijk of dit door het medicijn komt of dat de aandoening zelf erger wordt. Overleg met uw arts over aanpassing van de dosering of overstappen op een ander medicijn.
Soms (bij 10 tot 30 op de 100 mensen)
Duizelig zijn, vooral bij opstaan uit bed of uit een stoel.
Hierdoor is de kans groter dat u valt. Zorg dat u langzaam opstaat als u ligt of zit. Voelt u zich toch duizelig? Dan kunt u het best even gaan liggen en de benen wat hoger leggen. Bijvoorbeeld op een kussen. Deze klacht gaat meestal binnen een paar dagen tot weken over. Als uw lichaam zich heeft ingesteld op dit medicijn. Als u na een paar weken nog steeds last heeft van duizelig zijn, raadpleeg dan uw arts.
Droge mond, doordat u minder speeksel aanmaakt.
Heeft u veel last van een droge mond? Zuig op ijsblokjes of gebruik (suikervrije) kauwgom om de aanmaak van speeksel te stimuleren. Door een droge mond ontstaan sneller gaatjes in uw gebit en ontstekingen van het slijmvlies van de mondholte. Poets en flos extra goed als u merkt dat u last blijft houden van een droge mond. Laat eventueel de tandarts vaker controleren.
Psychische klachten, zoals in de war zijn en dingen zien, horen of voelen die er niet zijn (hallucinaties). Zelden abnormale dromen, nachtmerries, depressie, zelfmoordgedachten, angst en overdreven vrolijk zijn. Zeer zelden zenuwachtig, opgewonden en onrustig zijn. Mensen met schizofrenie, waandenkbeelden, hallucinaties of ernstige in de war zijn (psychosen) kunnen meer klachten krijgen. Overleg met uw psychiater voordat u dit medicijn gaat gebruiken.
Heeft u last van deze bijwerking? Raadpleeg dan uw arts.
Hartproblemen, zoals hartkloppingen. Zelden pijn op de borst, hartritmestoornissen. Zeer zelden een hartaanval.
Heeft u pijn op de borst? Waarschuw dan uw arts.
Maagdarmklachten, zoals misselijk zijn. Zelden overgeven, verstopping, diarree, zuurbranden, maagpijn, opgeblazen gevoel en minder eetlust. Zeer zelden afvallen en bloeding in maag of darmen. Heeft u last van hevige pijn in de buik en opgeven van bloed? Waarschuw in dat geval meteen uw arts.
Deze klachten gaan meestal over als uw lichaam gewend is aan het medicijn. Blijft u hier last van houden? Raadpleeg dan uw arts.
Bewegingsstoornissen, zoals plotselinge spiertrekkingen, trage bewegingen, problemen met lopen, en ongecontroleerde, onwillekeurige en onrustige bewegingen. Ook kunt u meer last krijgen van klachten van de ziekte van Parkinson.
Dit komt voor op vaste tijden, bijvoorbeeld vlak na het innemen van het medicijn. Als u het medicijn langer gebruikt kunnen de ongewilde bewegingen ook onverwacht optreden. Raadpleeg uw arts. Mogelijk past uw arts de behandeling aan
Hierdoor is de kans groter dat u valt. Waarschuw bij deze klachten uw arts.
Infecties in de blaas en urinewegen. Deze infecties veroorzaken pijn bij het plassen, rugpijn en jeuk. Raadpleeg bij deze klachten uw arts.
Zelden (bij 1 tot 10 op de 100 mensen)
Hoofdpijn
Wazig zien
Zwak gevoel en moe zijn.
Slaapproblemen, zoals slaperig zijn (overdag) en moeite met slapen. Zeer zelden slaapaanvallen. Waarschuw uw arts als u hier last van heeft.
Rijd geen auto als u hier last van heeft. Als u hier last van blijft houden, raadpleeg dan uw arts. Mogelijk moet de dosering aangepast.
Geheugenproblemen
Raadpleeg uw arts als u hier last van heeft.
Een te hoge bloeddruk
Veel zweten
Spierkrampen en spiertrekkingen
Raadpleeg uw arts als u hier last van heeft.
Gewrichtspijn
Trillen
Benauwd zijn
Opgezwollen enkels en onderbenen. Dit komt door verwijding van de bloedvaten in de benen. Meestal verdwijnt dit na enkele weken. Raadpleeg uw arts, als u er hierna nog steeds last van heeft.
Doof of tintelend gevoel in handen of voeten.
Bloedarmoede. U kunt last hebben van snel moe voelen, minder kleur in uw gezicht, moeite met ademen en hartkloppingen.
Heeft u hier last van? Raadpleeg dan uw arts. Bloedarmoede betekent dat u te weinig rode bloedcellen in uw bloed heeft. Of dat uw rode bloedcellen niet goed werken. Rode bloedcellen zorgen voor zuurstof in uw bloed en zijn erg belangrijk.
Zeer zelden (bij minder dan 1 op de 100 mensen)
Meer zin in vrijen en meer kans op verslaving, zoals te veel kopen, gokken of medicijngebruik. Ook eetaanvallen.
Deze bijwerkingen gaan over na een verlaging van de dosis of als u met het medicijn stopt. Neem contact op met uw arts als u hier last van heeft.
Roodbruine kleur van de urine of poep. Raadpleeg uw arts als u hier last van heeft. Dit is vaak niet ernstig, maar het kan ook wijzen op een bloeding. Ook kan zweet en speeksel een andere kleur krijgen.
Moeite met slikken en moeite met duidelijk praten
Raadpleeg uw arts als u hier last van heeft.
Blozen
Haaruitval
Raadpleeg uw arts als u hier veel last van heeft.
Overgevoeligheid voor dit medicijn. Dit kunt u merken aan jeuk, huiduitslag of galbulten.
- Een ernstige overgevoeligheid is te merken aan flauwvallen of een zwelling van het gezicht, lippen, mond, tong of keel. U kunt hierbij erg benauwd worden. In zeer zeldzame gevallen ontstaat er een ernstige huidaandoening met blaren op de huid. Waarschuw in al deze gevallen direct een arts of ga naar de Eerste-hulpdienst.
- Bent u overgevoelig voor dit medicijn? Dan mag u het niet meer gebruiken. Geef dit daarom aan de apotheker door. Het apotheekteam let er dan op dat u dit medicijn niet opnieuw krijgt.
Tekorten aan bepaalde bloedcellen. Waarschuw uw arts bij een of meer van de volgende klachten: onverklaarbare blauwe plekken, erg moe zijn, keelpijn met koorts en blaren in de keel of neusbloedingen.
Mogelijk controleert uw arts uw bloed om deze klachten te voorkomen.
Bij mensen met een aangeboren tekort van het enzym G6PD kan een ernstige bloedafwijking ontstaan. U merkt deze bloedafwijking aan moe zijn, duizelig zijn, bleke kleur, gele huid, donkere kleur van uw plas en kortademig zijn.
Overleg met uw arts. Weet u dat u een G6PD-tekort heeft? Geef dat door aan de apotheker. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u medicijnen die problemen veroorzaken bij G6PD-tekort niet meer krijgt.
Niet goed kunnen plassen. Neem contact op met uw arts als u dit merkt.
Darmzweer. U merkt dat aan klachten als zeurende pijn in de buik, misselijk zijn, overgeven, diarree, weinig eetlust of het overgeven van bloed. Door deze schade aan de darmen kunnen bloedingen in darmen ontstaan. Dit merkt u aan bloederige diarree of zwarte, teerachtige ontlasting. Stop dan met het gebruik en neem direct contact op met een arts.
Ontsteking van de bloedvaten.
De wand van uw bloedvat kan ontstoken raken. Welke klachten u krijgt hangt af van het type bloedvat dat ontstoken raakt.
Bij milde vormen kunt u last krijgen van huiduitslag met vlekjes of blauwe plekken. Bij ernstige vormen kunt u last krijgen van koorts, minder eetlust en nachtzweten. Als de ziekte vordert kunt u ook last krijgen van klachten als scherpe pijn in de ledematen, pijn op de borst en minder goed voelbare pols.
Na langdurig gebruik:
Na 5 tot 10 jaar gebruik kan op onvoorspelbare momenten het effect plotseling uitblijven. U krijgt dan klachten van de ziekte, zoals stijf, moe en traag zijn. (‘on-off’ verschijnsel). Neem contact op met uw arts als u hier last van krijgt.
Heeft u last van een bijwerking? Meld dit dan bij het bijwerkingencentrum lareb. Hier worden alle meldingen over bijwerkingen van medicijnen in Nederland verzameld. Ik wil een bijwerking melden
Uitleg frequenties
Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen
Mag ik levodopa met benserazide gebruiken met andere medicijnen?
Dit middel heeft wisselwerkingen met andere medicijnen. In de tekst hieronder staan alleen de werkzame stoffen van deze medicijnen, dus niet de merknamen. Of uw medicijn een van die werkzame stoffen bevat, kunt u nagaan in uw bijsluiter onder het kopje ‘samenstelling’
De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen optreden, zijn de volgende.
- Medicijnen tegen wanen (u gelooft of denkt dingen die niet kloppen) en hallucinaties (u ziet, voelt of hoort dingen die er niet zijn) (antipsychotica). Deze gaan de werking van levodopa tegen. Hierdoor kunt u meer last kunt krijgen van de klachten van de ziekte van Parkinson of van rusteloze benen. Ook kan levodopa de werking van antipsychotica verminderen. Overleg met uw arts als u deze medicijnen gebruikt.
- Bepaalde medicijnen tegen misselijk zijn en overgeven, zoals alizapride, droperidol en metoclopramide. Deze gaan de werking van levodopa tegen en verergeren de klachten van de ziekte van Parkinson. Andersom vermindert levodopa de werking van deze medicijnen. Overleg met uw arts als u deze medicijnen gebruikt.
- IJzerproducten, zoals ferrofumaraat, ferrogluconaat, ferrosulfaat, ferrochloride. U mag ijzerproducten niet op hetzelfde tijdstip innemen als levodopa. Door deze medicijnen kan levodopa niet goed worden opgenomen in het lichaam. Neem levodopa 2 uur voor het ijzerproduct in. Vraag uw apotheek eventueel om een doseerschema. Een ijzerbevattend middel met gereguleerde afgifte mag u helemaal niet samen met levodopa gebruiken. De gereguleerde afgifte is te herkennen aan ‘MGA’ of ‘retard’. Overleg met uw arts of een ijzerpreparaat ZONDER gereguleerde afgifte voor u mogelijk is.
Kan ik met dit medicijn autorijden, alcohol drinken en alles eten of drinken?
autorijden?
Het kan gevaarlijk zijn aan het verkeer deel te nemen als u dit medicijn gebruikt. Dit komt door bijwerkingen, zoals hallucinaties en slaperig, duizelig, en in de war zijn.
U mag de eerste paar dagen dat u dit medicijn gebruikt niet autorijden. Na een paar dagen zijn de meeste mensen voldoende gewend geraakt aan de effecten. U mag dan weer autorijden. Maar doe dat alleen als u geen last meer heeft van de bijwerkingen.
Gebruikt u ook andere medicijnen die deze bijwerkingen geven? Let er dan op dat u meer last kunt hebben van deze bijwerkingen.
Plotselinge slaapaanvallen voelen de meeste mensen niet aankomen. U mag NIET autorijden als u daar wel eens last van heeft.
Let op: ook de ziekte van Parkinson kan een reden zijn dat u niet mag autorijden. Overleg met uw arts of dat bij u het geval is. Wilt u meer informatie over autorijden bij bepaalde aandoeningen? Kijk dan op de website van het CBR.
Voor meer algemene informatie kunt u het thema ‘Medicijnen in het verkeer’ lezen. In dit thema leest u bijvoorbeeld wat de wet zegt over medicijnen in het verkeer. Ook vindt u adviezen waarmee u rekening moet houden als u wel (weer) mag autorijden.
alcohol drinken?
Alcohol versterkt de bijwerkingen van dit medicijn en verhoogt de kans dat u plotseling in slaap valt. Ook als u niets van deze bijwerking heeft gemerkt, kunt u door het gebruik van alcohol wel suf worden en kunnen uw coördinatie- en beoordelingsvermogen afnemen. Ook verhoogt alcohol de kans op maagklachten en dat u duizelig wordt. Gebruik daarom liever geen alcohol als u dit medicijn slikt.
alles eten?
Neem dit medicijn altijd in met water. Neem het nooit in met melkproducten, zoals melk of yoghurt. Hierin zitten eiwitten, en dat gaat niet samen met dit medicijn. Meer informatie leest u bij Hoe gebruik ik dit medicijn.
Mag ik dit medicijn gebruiken als ik zwanger ben, wil worden of borstvoeding geef?
Zwangerschap
Over het gebruik van dit medicijn tijdens de zwangerschap is nog te weinig bekend. Daarom is niet zeker of dit medicijn altijd veilig is voor zwangere vrouwen en hun kind. Meld het aan uw arts en apotheker als u zwanger bent, of binnenkort wilt worden. Misschien kan uw arts een ander medicijn voorschrijven. Een medicijn waarvan wel bekend is dat u het veilig kunt gebruiken.
Borstvoeding
Wilt u borstvoeding geven? Overleg dan met uw arts of apotheker. U kunt dit medicijn beter NIET gebruiken als u borstvoeding geeft. Dit medicijn kan de borstvoeding verminderen. Ook komt het in de moedermelk. Het is niet zeker of dit medicijn veilig is voor de baby. Misschien kan uw arts een ander medicijn voorschrijven. Een medicijn waarvan wel bekend is dat u het veilig kunt gebruiken.
Hoe gebruik ik dit medicijn?
Kijk voor de juiste dosering altijd op het etiket van de apotheek.
Hoe?
Dispergeerbare tabletten (oplostabletten)
- Laat de tablet uiteen vallen in water.
- Roer even en drink dan meteen op.
- Spoel het glas daarna met een beetje water en drink dat ook op.
Gewone tablet
- Slik de tablet met een half glas water.
Gewone capsule
- Slik de capsule met een half glas water
Capsule met gereguleerde afgifte (mga)
- Slik de capsule heel door met een half glas water zonder te kauwen.
Wanneer?
Ziekte van Parkinson
- Neem dit medicijn in op een lege maag. Dat betekent een half uur vóór het eten of 1 uur na het eten (ontbijt, lunch, avondeten, tussendoortje).
- Lukt innemen op een lege maag niet? Neem dit medicijn dan in met voeding waar weinig tot geen eiwit in zit.
- Neem dit medicijn in met water, niet met melkproducten!
- Neem dit medicijn op vaste tijden en eet op vaste tijden.
- Lees meer informatie over hoe u levodopa goed gebruikt op Levodopa goed gebruiken: 5 adviezen van uw apotheker.
Rusteloze benen
- U gebruikt dit medicijn 1 keer per dag. Neem het in de avond voordat u gaat slapen op een lege maag. Eet dus in elk geval 1 uur voordat u gaat slapen niets meer.
- Lukt innemen op een lege maag niet? Neem dit medicijn dan in met voeding waar weinig tot geen eiwit in zit.
- Neem dit medicijn in met water, niet met melkproducten!
Hoelang?
Ziekte van Parkinson
- Uw arts zal regelmatig controleren of dit medicijn goed bij u werkt en of uw dosering moet worden aangepast. Als dit medicijn goed werkt, moet u het meestal levenslang gebruiken.
- In loop van de jaren wordt de Ziekte van Parkinson erger. Dan zal dit medicijn minder goed werken. U merkt dat aan bewegingsproblemen vlak voor de inname van dit medicijn of tussen innames in. Ook kunt u plotseling verstijven. Soms werkt het medicijn even helemaal niet meer. Uw arts zal daarom regelmatig het effect van dit medicijn met u bespreken. Neem het effect af? Dan zal uw arts de behandeling aanpassen.
Rusteloze benen
Gebruik dit medicijn zolang uw arts het voorschrijft en het bij u werkt.